Dergici yazar ve şairlerle dergileri; 2000'li
yıllarda dergilerde yazanlar ve tavırları üzerine
hazırlanmış oylumlu bir dosya: 2000'lerde Edebiyat
Dergileri...
Ayrıca 2000'li yıllarda çocuk edebiyatı üzerine
yazarlarla yapılmış söyleşilerin yer aldığı bir
diğer dosya ile okura merhaba diyor.
NOT: Dergimizin ekinde Tozan Alkan ve Şeref
Bilsel'in derlediği; yüzlerce yazar/şair tarafından
kaleme alınmış, şiir üzerine binlerce tanım ve
aforizmanın yer aldığı "Şairin Günah Defteri"
kitabını istemeyi unutmayınız
Israrın Mürekkebi: Dergiler
Avrupa’da, binlerce kitabın binlerce baskısıyla
dolaşıma sokulmasından yaklaşık 250 yıl sonra (1727)
matbaayla buluşan Anadolu, bu buluşmadan da
neredeyse bir yüzyıl sonra ilk gazete ve dergiyi
okuruna ulaştırır. 1862’de yayın hayatına başlayan
ilk dergiden (Mecmua-i Fûnun) bugüne, yani 19.yy’dan
21. yy’a iki yüzyıllık sürede çıkan edebiyat/şiir
dergilerinin sayısının toplamı kadar dergiyi biz
sanki bir gecikmenin acısını çıkarırcasına son 20
yılda dolaşıma soktuk. 2010’un bu son günlerinde,
yaşadığımız coğrafyanın neredeyse resmi tarihi ile
yaşıt sayılabilecek bir dergi de (Varlık) bu yıl
genel dolaşım ağından çekilmek zorunda kaldı.
Aslında en son çekilmeyi Varlık yaşadı desek daha
doğru olur. Öncesinde on iki yıldır düzenli olarak
yayımlanan eleştiri dergisi Virgül’ün kapanması da
yine benzer olumsuz gerekçelerle olmuştu. Kısaca
toparlayacak olursak, kurum dergileri dahi piyasa
ile çarpışamazken her yıl bunca dergi neden, nasıl
ve kim için çıkar? Bir dergiyi diğerinden ayrı ve
özel tutan nedir? Adını ve üstündeki tarihi
kapattığımızda o derginin içindeki isimleri şöyle
bir harmanladığımızda biri ötekinden neyiyle ve
nasıl ayrılıyor? “Dağıtılamıyor”, “okunmuyor”,
“kimse almıyor” gibi olumsuz yakınmalar işittiğimiz
bu dergiler, acaba kendine “biz niye çıkıyoruz” diye
soruyor mu? Buradan hareketle bizi, edebiyatın
mutfağını ilgilendiren zamanımızın dergicileriyle
dergilerini ve varlık/yokluklarını konuşmak
istedik... Hemen her yıl onlarca derginin kapanıp
yenilerinin boy gösterdiği bu kaosun ortasında tek
tek kapılarını çalıp düşüncelerini paylaştık. Bunu
yaparken de soruşturmamızı 2000’lerin dergileri
konusunda sınırlandırarak ilerledik. Peki 2000’lerin
dergileri hangileridir? Hangisine, neden 2000’lerin
dergisi demeliyiz? 2000’li yıllarda dolaşıma girmesi
mi, yoksa bu tarihlerde şiirlerini yayımlayanların
yoğun tercihi mi o dergiyi 2000’lerin dergisi yapar?
2000’li yıllarda Akatalpa’dan Yasakmeyve’ye, Şiir
Oku’ndan Yaratım’a, Şiirli Çıkın’dan Islık’a,
İmlasız’dan Sincan İstasyonu’na, Deliler
Teknesi’nden Hayal’e, Aşkar’dan Taflan’a, Karşın’dan
İle’ye, Eliz’e, Karayazı’dan Mortaka’ya, Berfin
Bahar’a, Nikbinlik’ten Sözcükler’e, Özgür
Edebiyat’tan Esmer’e, Haşhaşi’den Şiir Saati’ne,
Deniz Suyu Kasesi’nden Karakalem’e, Sınırda’dan
ÇN’ye… pek çok dergi yayımlandı ve yayımlanıyor da…
Tüm bu ve diğer dergilerin hiç şüphesiz ki
2000’lerin şiir ve yazın hayatına katkıları
yadsınamaz. Olabildiğine nesnel düşünerek ve
davranarak 2000’li yıllarda ‘genç’lerin çıkardığı
dergilerde genç isimleri merkeze almalarını ilk
sıraya koyarak 2000’lerin dergi editörlerinin
görüşlerine başvurduk… Çerçeveyi her ne kadar
belirlesek de araya bir dergi aldıktan sonra bir
başkası daha, derken üç, beş oldu ve bu sınırı da
ihlal ettik. İhlaller iyidir dedik ve devam ettik.
Kimi arkadaşlar yanıtlarını yetiştiremedi, kimisi
yanıtlamamayı tercih etti. Doğrusu bu yıllarda
dolaşımdaki dergilerin bazılarını önceki kuşaklardan
şairler hazırlasa da yoğunlukla gençlere yer
verdiklerinden onlardan da görüş almak istedik. Hal
böyle olunca dosyada eksen kayması da yaşamadık
değil. Biraz da bu vb. nedenlerle eksikleri
tamamlamak için önümüzdeki sayı da iki binli
yıllarda dolaşımda olan dergilerle iki binler şiiri
ve dergiciliğinin; zamanın ruhunun ne ve nerede
olduğunu dergi pratikleri üzerinden konuşmaya devam
edeceğiz.
Önceki yıllarda çocuk edebiyatı üzerine bir çalışma
yapmıştık. Bu kez işin içinden ehil bir kalem, Ebru
Akkaş, çocuk yazınının 2000’li yıllardaki serüvenine
dair kapsamlı bir dosya hazırladı. Kendisine ve bu
sayımıza katkıda bulunan diğer yazar ve dergici
arkadaşlara teşekkür ediyoruz.
Cenk GÜNDOĞDU
İÇİNDEKİLER
arif damar / kedi aklı
federico garcia lorca / konuşmalar
soruşturma.... 2000’ler
abdülkadir budak / “tek şiiri çıkmış olanların...”
orhan alkaya / şiir.... nen bilgisi
ahmet bozkurt / “dergiciliği hiçbir zaman...”
lale müldür / şiir.... azeri misin sen?
ahmet çakmak / “şiirinin ruhunu en çok...”
mesut aşkın / şiir.... ar
ali özgür özkarcı / 2000’ler: “Genç” şairin geri
dönüşü
faris kuseyri / şiir.... katran ağaçlar denizi
altay öktem / kara kalem kendiliğinden oluştu
özcan erdoğan / şiir.... yeşilçam replikleri
baki ayhan t. / 2000’lerin başları “budala” ve
benzeri...”
ayşe nalân / şiir.... çözülmeler/süt
bilal kolbüken / “bazı dergilerin de hiçbir
işlevi....”
şükrü sever / şiir.... benjamin, walter
pelin ünker / çizgi hikâye
derya çolpan / şiir.... uzak
fuat çifçi / “dergicilik, işin çilesini
çekmeyenlerin...”
engin özmen / şiir.... ağır tebessüm
hakan arslanbenzer / “atlılar ve huruç’tan başka...”
sinan özdemir / şiir.... beyefendi pergel
hakan şarkdemir / “hiçbir dergi, mükemmel...”
atakan yavuz / şiir.... titreme nöbeti
halim şafak / “şiir imlasız çağrıdır”
halil ibrahim bahar / şiir.... vuruk
ibrahim tenekeci / “2000’li yılların şiirini,
ruhunu...”
serdar koçak / şiir.... balıklıova
ihsan tevfik / “her dergi kendi aktığı...”
ali aydemir / şiir....(it) hurşit, biz ve gece
mustafa fırat / “dergi çıkarmak bir ekip işi...”
osman özbahçe / “biçim, dergileri tayin eder”
ömer şişman / “kötü icracılarla dolu dergiler...”
ramis dara / akatalpa neydi ne olacak
salih aydemir / ‘ben’ ile dil arasında kalan öteki’
den...
serkan ışın / “görsel şiir etrafında toplanan...”
efe murad / “her sayımızda şiirin girmediğini...”
turgay fişekçi / “dergiye ayda birkaç yüz şiir
geliyor”
yeniyazı kurulu / “yeniyazı da diğer dergilere...”
şeref bilsel / şiir kitabı adları
tamer öncül / 2000’lerde kıbrıs’ta edebiyat
dergileri
betül dünder / festivaller ve diğer şiir...
derya önder / 2000-2010 arası şiir yayımlayan...
ebru akkaş / ‘ben’ ile dil arasında kalan...