| |
En büyük sanat
sisteminden, gene birçok sistemleri içine alan, nefesiyle sanatsız
şiir veren çocuğun iniltilerine, öpücüklerine kadar her şeyi içine
alır.
Romantik şiir,
ilerletici evrensel şiirdir. Onun niteliği, yalnız birbirlerinden
ayrılmış şiir türlerini gene birleştirmek ve şiiri felsefe ile söz
söyleme sanatına ulaştırmak değildir : Koşuk olanla koşuk olmıyam,
olağanüstü eserle eleştirmeyi, sanat şiiri ile tabiat şiirini, kimi
vakit karıştırmak, kimi vakit de birbiri içinde eritmek, şiiri canlı
ve sosyal kılmak, hayatı ve toplumu şiirleştirmek ister; nükteyi
şiirleştirmek ve sanat biçimlerini her türlü an,, yetiştirici
gereçle doldurmak, doyurmak ve hıımor’un kanad çırpışlariyle
canlandırmak ister; o, bunu istemelidir de.. Evrensel şiir, şiir
olan her şeyi bağrına basar; En büyük sanat sisteminden, gene birçok
sistemleri içine alan, nefesiyle sanatsız şiir veren çocuğun
iniltilerine, öpücüklerine kadar her şeyi içine alır. Evrensel şiir,
kendisini öylesine işlenmiş olanda yitirebilir ki, onun biricik işi
ve her şeyi, yalnız bu her türlü şiir kişilerinin niteliklerini
vermek olduğu sanılır. Böyle olmakla beraber, gene de, yazarın
duygularını, düşüncelerini tamamiyle verebilecek yapıda bir biçim
yoktur; hem öylesine yoktur ki, yalnız tek roman yazmak istemiş olan
sanatçılar bile, hemen hemen yalnız kendilerini işlemişlerdir.
Yalnız evrensel .şiir, bir destan gibi etrafım çeviren dünyanın bir
aynası, devrin bir tablosu olabiliyor. Bununla beraber, gene de o,
en çok, işlenmiş olanla islenecek olan arasında, her türlü gerçek ve
ülkücü ilgiden uzak, şiirsel düşüncenin kanadlan üstünde, ortada
uçabilir; bu düşünceyi durmadan arttırabilir ve ardıarası kesiîmiyen
aynalarda olduğu gibi çoğaltabilir. Evrensel şiir, en yüksek ve her
yanlı eğitime, hem de yalnız içten dışarıya değil, dıştan da içeriye
erklidir; bu sırada da o, herkese, yarattıkları parçalar halindeki
eserlerinde bütün ne olacaksa, parçaları birbirine benzer biçimde
Örgenler, bununla da, görüşü, sınırsız genişliyen bir klasisizme
açılır. Romantik şiir, sanatlar arasında, nüktenin felsefeye olan
ilgisi, hayatta da toplum, görüşme, dostluk ve aşk ne ise, odur.
Başka şiir türleri olmuş bitmiştir ve onlar tam parçalara
ayrılabilirler. Romantik şiir türü ise hâlâ olmaktadır Evet, bu onun
öz varlığıdır; hep oluş halinde olması, hiçbir zaman bitmemesi onun
niteliğidir. Onu, hiçbir kuram tamamiyle açıMıyamaz ve ancak, görüp
bulan bir eleştirmecinin ancak onun ülküsünü vermeği .göze alabilir.
Yalnız evrensel’ şiir sonsuzdur ve yalnız evrensel şiir özgürdür; o,
bunu kendisi, şairin, istekleri üstünde hiçbir yasa çekemiyeceğini,
kendisine anayasa yapmıştır. Romantik şiir biricik tür olmaktan çok,
şiirin kendisidir; çünkü belli bir anlamda, her türlü şiir
romantiktir ve romantik olmalıdır.
Friedrich Schlegel
Çeviri: Melâhat Özgü
|
|